De discussie over online gokken in Nederland laait opnieuw op. Politieke partijen zoals de ChristenUnie en de Socialistische Partij willen via een initiatiefwet strengere maatregelen invoeren. Denk aan een vrijwel volledig reclameverbod en hogere boetes voor overtredingen.
Het doel van deze plannen is duidelijk: problematisch gokgedrag terugdringen.
Toch zit er een fundamenteel spanningsveld in het debat. Terwijl legale aanbieders steeds meer regels, controles en belastingen krijgen opgelegd, blijft de illegale markt relatief eenvoudig toegankelijk voor Nederlandse spelers. En juist daar ontbreken vrijwel alle beschermingsmaatregelen.
Als die balans te ver doorslaat, kan het systeem zijn doel voorbijschieten.
Legale online casino’s hebben uitgebreide beschermingsmechanismen
Sinds de legalisering van online gokken in oktober 2021 gelden er in Nederland strenge regels voor aanbieders met een vergunning van de Kansspelautoriteit (Ksa).
Legale online casino’s in Nederland zijn verplicht om verschillende beschermingsmaatregelen toe te passen. Zo moeten zij onder andere:
- spelers identificeren en verifiëren
- spelers speellimieten laten instellen
- speelgedrag monitoren op risicosignalen
- spelers actief benaderen bij mogelijk problematisch gedrag
- spelers uitsluiten via het landelijke register CRUKS
Dat betekent dat een legaal casino verplicht is in te grijpen wanneer een speler te risicovol speelgedrag vertoont. Dat kan variëren van waarschuwingen tot persoonlijke contactmomenten of zelfs tijdelijke blokkades.
Bij online casino’s zonder CRUKS, bestaan dit soort beschermingsmechanismen meestal niet.
Daar kunnen spelers vaak:
- zonder uitgebreide verificatie een account openen
- casino spelen zonder limiet en hoge of onbeperkte stortingen doen
- extreem hoge casino bonussen ontvangen
- zonder interventie blijven doorspelen
Met andere woorden: de bescherming die beleidsmakers willen versterken, bestaat in de praktijk alleen binnen het legale systeem.
Waar wijken probleemspelers naartoe?
Dat roept een belangrijke vraag op: wat gebeurt er wanneer een speler bij een legaal online casino wordt afgeremd omdat het speelgedrag risicovol wordt?
In theorie zou die bescherming moeten helpen om risico’s te beperken. In de praktijk bestaat er echter een alternatief: de illegale markt. Daar staan de deuren vaak wijd open.nIllegale casino’s bieden spelers bijvoorbeeld:
- hogere bonussen
- geen stortingslimieten
- geen monitoring van speelgedrag
- geen aansluiting op CRUKS
Voor spelers die bewust of onbewust grenzen willen omzeilen, vormt dat een duidelijke uitwijkmogelijkheid.
Een opvallend patroon in de gokmarkt
Onderzoek laat zien dat het grootste deel van de spelers recreatief gokt. Voor deze groep is online gokken vooral entertainment en blijven de bedragen relatief beperkt.
Tegelijkertijd bestaat er een kleinere groep spelers die aanzienlijk meer geld uitgeeft. In veel gokmarkten vertegenwoordigt deze groep een groot deel van de totale omzet.
Wanneer legale aanbieders verplicht worden om deze spelers af te remmen, terwijl illegale aanbieders dat niet doen, ontstaat er een kwetsbaar punt in het systeem. Het risico is dat:
- recreatieve spelers bij legale aanbieders blijven
- maar intensieve spelers uitwijken naar illegale casino’s
Dat kan verklaren waarom de illegale markt relatief groot kan blijven in termen van omzet.
Belangrijk: hoe herken je een legaal casino?
Recordboete voor illegale goksites
De Kansspelautoriteit probeert illegale aanbieders wel degelijk aan te pakken. Zo legde de toezichthouder onlangs een recordboete van 24 miljoen euro op aan het netwerk achter de illegale website Qbet en verschillende aanverwante goksites.
Die zaak laat zien hoe groot en professioneel de illegale gokmarkt nog steeds kan zijn.
Veel van deze websites richten zich actief op Nederlandse spelers, ondanks het ontbreken van een vergunning. Zo gebruiken zij:
- Nederlandstalige casino websites
- iDEAL-betalingen
- marketing gericht op Nederlandse spelers
Het probleem is dat handhaving vaak achterloopt op de snelheid waarmee nieuwe illegale goksites verschijnen.
Het risico van een scheve markt
Wanneer nieuwe wetgeving vooral extra beperkingen oplegt aan legale online casino’s, terwijl illegale aanbieders relatief eenvoudig bereikbaar blijven, kan dat onbedoelde effecten hebben.
Het risico is dat:
- legale aanbieders steeds strenger gereguleerd worden
- spelers makkelijker uitwijken naar illegale websites
- juist de minst beschermde omgeving groeit
Dat zou haaks staan op het oorspronkelijke doel van de Nederlandse legalisering: spelers naar een veilige en gecontroleerde markt leiden.
Lees meer over verantwoord spelen
Effectieve bestrijding van illegale casino’s
Daarom ligt de oplossing waarschijnlijk niet alleen in strengere regels voor legale aanbieders, maar ook in een krachtigere aanpak van illegale goksites.
Mogelijke maatregelen zijn bijvoorbeeld:
- sneller blokkeren van illegale websites
- betalingsverkeer naar illegale casino’s stoppen
- hogere boetes en strengere handhaving
- meer internationale samenwerking tegen goknetwerken
Pas wanneer de illegale route daadwerkelijk wordt afgesloten, kan het Nederlandse reguleringsmodel optimaal functioneren.
Bescherming werkt alleen binnen het legale systeem
De discussie over online gokken draait uiteindelijk om de bescherming van spelers. Maar die bescherming bestaat vooral binnen het gereguleerde systeem.
Legale online casino’s moeten spelers beschermen, limieten instellen en ingrijpen bij risico’s. Illegale casino’s doen dat niet.
Daarom is de kernvraag voor beleidsmakers misschien niet alleen hoeveel regels er moeten komen, maar ook hoe effectief Nederland de illegale gokmarkt kan bestrijden.
Zolang die markt toegankelijk blijft, blijft er immers altijd een achterdeur.
Dit artikel is geschreven door:
